Tribina „Meša Selimović – između derviša i zaborava“ održana je u četvrtak, 28. decembra u Klubu „Tribina mladih“ Kulturnog centra Novog Sada. Autor i predavač bio je msr Ognjen Karanović, istoričar.

Karanović je podsetio da od 1988. godine beogradski dnevni list „Večernje novosti“ dodeljuje prestižnu književnu nagradu „Meša Selimović“ koja je, između ostalih, dodeljena Miloradu Paviću, Dobrici Ćosiću, Svetlani Velmar Janković, Radovanu Belom Markoviću, Rajku Petrovu Nogu, Miri Vuksanoviću, Draganu Velikiću, Ivanu Negrišorcu… 

Potom je autor tribine postavio pitanje zbog čega, pri pomenu imena velikana pera srpske i jugoslovenske književnosti 20. stoleća, poput Ive Andrića, Jovana Dučića, Miloša Crnjanskog, Dobrice Ćosića i drugih, uvek pomislimo i na ime Mehmeda Meše Selimovića (1910-1982), ali često „zaboravimo“ da ga izgovorimo?

Ponudio je odmah i odgovor na svoju tezu: kao što je „taj neki tihi otpor postojao prema Branku Ćopiću, on postoji i prema Meši“. Razlozi za taj otpor, smatra Karanović, nisu književne prirode, ne pripadaju domenu kulture u užem smislu, već su – političkog karaktera.

– Meša pripada onom krugu zlosrećnih zatočenika Istine i Pravde, koji je zbog svog principijelnog opredeljenja da ostane veran harmoniji Razuma i Duha, slavljen u meri sposobnosti njegovih tumača da priznaju sopstvenu nespremnost da putem „hodočašća“ navedenoj Pobedi koračaju iza njega. Osim ovog, drugog greha nije imao – rekao je autor tribine, dodavši da je  Dobrica Ćosić to dobro razumeo, kada je jednom prilikom za Mešu kazao: „…Uvideo sam da je to čovek široke književne kulture, iskrenog jugoslovenskog i srpskog ubeđenja, prijatan, razgovorljiv, staložen, samouveren i stamen, ali izrazito tolerantan prema drugačijem mišljenju…“.

Karanović je potom podsetio da je Meša Selimović rođen u bosanskoj porodici starih zanatlija i trgovaca u Tuzli. Porodica je imala korene u Hercegovini, konkretno u Bileći. Docnije, istražujući svoje poreklo, sam Meša ustanovio je da je njegova porodica potekla od bratstva Vujovića koje je pripadalo plemenu Drobnjaka.

Priča o porodičnom nasleđu pratila ga je od njegovih književnih prvenaca. Njegova porodica sebe je smatrala Srbima, i on sam je uvek isticao svoje pravo da se izjašnjava kao pripadnik srpskog nacionalnog identiteta, ali i kao pripadnik muhamedanske veroispovesti.

Meša je studije završio u Beogradu 1934. godine, a od 1935. do 1941. radio je kao profesor Građanske škole, a zatim i u Realnoj gimnaziji u Tuzli. Prve dve godine rata živeo je u Tuzli, gde je bio uhapšen zbog saradnje sa Narodno-oslobodilačkim pokretom, a u maju 1943. godine prešao je na oslobođenu teritoriju. Tada je postao član KPJ i politički komesar Tuzlanskog partizanskog odreda. Godine 1944. prešao je u Beograd, gde je obavljao značajne političke i kulturne funkcije. Od 1947. godine živeo je i radio u Sarajevu.

Te godine, sarajevska „Svjetlost“ objavila je njegov prvi roman „Uvrijeđeni čovjek“ i time počinje njegova književna karijera.  Kada je 1966. godine objavio roman „Derviš i smrt“, psihološko-filozofski roman, koji je, među prvima ,pozitivno ocenio Dobrica Ćosić.

Četiri godine kasnije (1970) objavio je roman „Tvrđava“ koji je, po Karanovićevoj oceni i po tematici „brat blizanac romana Derviš i smrt“, a krasi ga interesantna ljubavna priča između muslimana Ahmeta i Tijane koja je hrišćanka. Kroz to delo, Selimović je „provukao“ sopstvenu emotivnu priču. Za oba romana, Meša je pobrao sve najveće književne nagrade u tadašnjoj Jugoslaviji, postao je poznat i priznat književnik čija su dela prevođena i na svetske jezike.

Ali upravo tada nastaju nove nevolje. Meša je od početka tvrdio da je srpski pisac, ali mu je to snažno osporeno u Sarajevu, zbog čega se on sa porodicom 1971. godine seli u Beograd. Da bi okončao bilo kakve rasprave o svom nacionalnom identitetu, 1976. godine, Selimović ostavlja testament Srpskoj akademiji nauka i umetnosti.

U tom testamentu on je naveo da potiče iz muslimanske porodice iz Bosne, a da je po nacionalnoj pripadnosti Srbin. Naglasio je i da pripada srpskoj literaturi, te da jednako poštuje svoje poreklo i svoje opredeljenje. Posle smrti 1982. godine, Meša Selimović je po sopstvenoj želji sahranjen u Beogradu.

IZVORKCNS
PODELI

POSTAVI ODGOVOR

Molimo vas da se u komentarima držite teme teksta. Redakcija Vojvodjanskih Vesti zadržava pravo da – ukoliko ih proceni kao neumesne – skrati ili ne objavi komentare koji sadrže osvrte na nečiju ličnost i privatan život, uvrede na račun autora teksta i/ili članova redakcije kao i bilo kakvu pretnju, uvredu, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede ili bilo kakav nezakonit sadržaj.

Komentare pisane verzalom i linkove na druge sajtove ne objavljujemo. Vojvodjanskih vesti nemaju nikakvu obavezu obrazlaganja odluka vezanih za komentare i njihovo objavljivanje.

Mišljenja iznešena u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne odražavaju stavove redakcije Vojvodjanskih Vesti.

Smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

Administratorima Vojvodjanskih Vesti se možete obratiti ovde: admin {at} vojvodjanskevesti {dot} rs.